Dieta bez glutenu, czyli czy dieta bezglutenowa jest dla wszystkich?

Ostatnie lata obfitowały w znaczny wzrost popularności diety bezglutenowej. Stała się ona tematem gorących dyskusji w mediach i wśród influencerów. Coraz więcej produktów w sklepach oznaczonych jest symbolem „bez glutenu”, a restauracje tworzą specjalne menu dla osób unikających tego składnika. Czym jest gluten? Czy warto przejść na dietę bezglutenową i czy nadaje się ona dla wszystkich? Odpowiemy na te pytania w poniższym artykule.

Gluten jest białkiem roślinnym pochodzenia zbożowego należącym do grupy prolamin, które znaleźć można w wielu rodzajach żywności w tym np. w ziarnach zbożowych. Gluten odpowiada za elastyczność i kleistość ciasta, nadając mu strukturę i sprawiając, że wypieki rosną, są miękkie i puszyste. Zastosowanie glutenu wpływa także na dłuższe utrzymanie świeżości i aromatu danego artykułu spożywczego. Z tego powodu dodaje się go do wielu produktów, w których naturalnie nie występuje. Gluten składa się z 2 głównych białek:

1.    Gliadyna – odpowiadająca za rozciągliwość ciasta.

2.    Glutenina – zapewniająca ciastu sprężystość i elastyczność.

Białka te są nierozpuszczalne w wodzie i tworzą sieć, która zatrzymuje gazy wytwarzane podczas fermentacji. Nadaje to wypiekom ich charakterystyczną strukturę (np. ciastu drożdżowemu).

Źródłem glutenu są głównie tradycyjne zboża: jęczmień, pszenica, owies i żyto. Z racji, że gluten korzystnie wpływa na trwałość, aromat, smak i konsystencję artykułów spożywczych, czasem dodaje się go również do: wędlin, kiełbas, parówek czy pasztetów. Znajdziecie go także w wypiekach, takich jak: ciastka, sucharki czy chrupkie pieczywo. Poza oczywistymi źródłami gluten może być obecny w:

• Panierkach, sosach, zupach instant.

• Przyprawach.

• Piwie.

Lista produktów, których należy unikać, stosując dietę bez glutenu jest zatem dość długa. Osoby uczulone na gluten niestety muszą czytać uważnie skład każdego kupowanego produktu, o ile nie jest on oznaczony stosownym symbolem „GLUTEN FREE” i przekreślonego kłosa. Co więcej, powinny też zwracać szczególną uwagę na zawarte na opakowaniach informacje typu „może zawierać śladowe ilości glutenu” i „może zawierać zboża zawierające gluten”.

Wbrew powszechnej opinii na diecie bezglutenowej można jeść dania, takie jak makarony, pierogi czy ciasta. Do ich wykonania należy jednak używać zamienników – składników niezawierających glutenu, np. mąki bezglutenowej. Ponadto stosując taką dietę, należy przestrzegać standardowych zaleceń, takich jak:

• Spożywanie 4-5 dobrze zbilansowanych posiłków.

• Spożywanie ostatniego posiłku około 3 godzin przed snem, a pierwszego do 2 godzin po obudzeniu.

• Wypijanie 1,5-2 litrów wody dziennie, najlepiej niegazowanej.

• Ograniczenie produktów przetworzonych.

• Jedzenie surowych owoców i warzyw.

Wskazówka! Unikaj zanieczyszczeń krzyżowych. Przygotowując posiłki, zadbaj o to, aby produkty bez glutenu nie miały kontaktu z tymi zawierającymi go – używaj oddzielnych naczyń, noży czy desek.

Więcej wiedzy na ten temat zdobędziesz na naszych kursach – zapisz się online już dziś!

Dieta bez glutenu zalecana jest szczególnie osobom:

• Z celiakią (uszkadza jelita i powoduje reakcje autoimmunologiczne).

• Z nadwrażliwością na gluten (wywołuje objawy trawienne i inne, mimo braku uszkodzeń jelit).

• Z alergią na pszenicę (wywołuje reakcje alergiczne, np. wysypki, trudności z oddychaniem).

Nie zaleca się natomiast stosowania diety bez glutenu osobom, które nie są na niego uczulone lub nie mają innych przeciwwskazań zdrowotnych do jego spożywania. Gluten znajduje się w wielu produktach wartościowych dla prawidłowego funkcjonowania człowieka. Odstawienie produktów zawierających gluten (np.: makarony pszenne, kasze jęczmienne, pieczywo, otręby, produkty mleczne i wiele innych) na rzecz artykułów bezglutenowych zabierze z diety wiele wartościowych witamin i mikroelementów. Taka dieta jest uboga w węglowodany, błonnik, żelazo, cynk, wapń, a także witaminę B1 i B2. Ponadto jego obecność w produktach spożywczych pozwala na uzyskanie odpowiedniej tekstury i smaku makaronów czy wypieków. Przed rozpoczęciem stosowania diety bez glutenu warto udać się do lekarza specjalisty lub dietetyka, który oceni, czy jest to bezpieczne i ewentualnie dobierze odpowiednie zamienniki i suplementację.

Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej na temat zdrowego żywienia, to idealnym rozwiązaniem będzie zapisanie się na kurs – konsultant ds. dietetyki. , dostępny również online: https://zak.edu.pl/oferta-edukacyjna/ksztalcenie-jednoroczne/konsultant-ds-dietetyki-online

Sprawdź też inne kursy jednoroczne w Żaku